bàlu , avb: (cun /b–/ a lampalughe apustis de vocale) galu* 1 Definizione fintzes como, chi no at acabbau, chi si agatat como puru nau de tempus chi est durandho fintzes in su tempus chi si foedhat: si narat fintzes in su sensu de in prus, a prus de s'àteru Sinonimi e contrari ancora Frasi sas piantas chi gighent balu vida parent pedendhe su bàlsamu divinu a sas aeras (G.Monzitta)◊ sunt passados chimbanta annos e balu mi ndhe ammento ◊ su campile fit cun totu s'elva balu bilde ◊ so cuntentu de ti poder balu ajuare 2. issos como nos sighint a mirare e pregant alu pro nois ◊ alu, a Babbu nostru li dimandhamos de nos difèndhere dae sas tentasciones Traduzioni Francese encore Inglese still Spagnolo todavía, aún Italiano ancóra Tedesco noch.

bis , avb Definizione in latinu, po nàrrere duas bortas, un'àtera borta: candho is ispetadores bolent intèndhere o bíere a duas bortas un'ispetàculu ca dhis est pràchiu pedint su bis Traduzioni Francese bis Inglese encore Spagnolo bis Italiano bis Tedesco zweimal, bis, noch einmal, Zugabe.

gàlu 1 , avb Definizione fintzes como, chi no at acabbau, chi si agatat como puru, fintzes a unu tempus o data: giaet s'idea de unu tempus no totu passau, de tempus chi, de o po calecuna cosa, dhue ndh’at àteru, durat Sinonimi e contrari ancora, balu Modi di dire csn: èssere galu a túndhere, a manigare, a fàchere = chi no est tusu, no ant tusu, chi no ant manigadu, chi no est fatu, chentza túndhere, chentza manigare e gai; galu ch'est oe = oe chi est oe Frasi galu crua est s'àchina ◊ sas craes de su coro galu las apo deo ◊ che tenet trint'annos e galu bajana ◊ crediant de atzapare su locu galu serrau, invetzes fit apertu ◊ sos pitzinnos sunt galu a torrare Etimo itl.t aguale Traduzioni Francese encore Inglese more, again, still, yet Spagnolo todavía, aún Italiano ancóra Tedesco noch.

gargàgiu , nm: gargaxu, gargazu, gragàglia, gragalla, gragallu 1, gragàrgiu, gragaxu, gregàgiu Definizione nau de is crabas, pegus piticu chi tenet calecunu annu e chi, si est fémina, no at ancora angiau; nau de ccn., chi est piticu de carena Sinonimi e contrari agrallu Frasi in su bangu de tzia ita dha nant dhoi at petza de bòi, crabitus de lati, petza de gragalla, frisciuras e conchedhas Terminologia scientifica anall Etimo ltn. gregarius Traduzioni Francese chevreau, cabri Inglese big kid Spagnolo cabrito Italiano caprettóne Tedesco noch nicht werfende Ziege, noch nicht Mutterziege,

ne , cng: nen, ni, nin Definizione foedhu chi s'impreat candho s'idea de nega reguardat prus de una cosa, mescamente duas o prus cosas bistas coment'e contràrias o diferentes, e sèmpere apustis de s'avb. de nega no, non / a/c.: candho portat ainnanti foedhu chi cumènciat cun cunsonante de sonu mudóngiu (o àtera chi in posidura intervocàlica si narat lébia) no dha lassat cambiare e dh'afortit: no cherzo ne casu e ne pane = nr. necàsu, nepàne ◊ no narat e ne faghet = nonnàrat e nefàghet ◊ ni noi ni dexi = ninnòi niddèxi ◊ ni totu e ni pagu = nr. nitótu e nipàgu (contrariamente a sa régula de su sardu de is cunsonantes mudòngias; ma si cunsideret chi ne benit de su ltn. nec e duncas acabbaiat cun cunsonante, comente de su restu acabbat fintzes sa forma nen) Frasi no bi andhamus ne deo e ne tue, ne oe e ne cras, ne como e ne posca ◊ Nostra Sennora fit pòvera e no possediat nen poledhu, nen cabadhu ◊ nen perdo e nen balanzo ◊ no podia andai ni ainnantis ni acoa ◊ custa cosa no est ni bella e ni bona ◊ custu mànigu no est ne bambu e ne salidu, ma zustu ◊ no mirat ne a birde ne a sicu ◊ cust'isposóriu no si depit fai, ne cras e ne mai ◊ non pigu nin pagu nin totu Etimo ltn. nec Traduzioni Francese ni Inglese neither, nor Spagnolo ni Italiano né Tedesco und nicht, auch nicht, noch, weder… noch.

«« Cerca di nuovo