apèsta , nf: apeste,
pelte* Definition
maladia mala apicigosa chi s'ispainat e leat a gente meda, ma fintzes maladia o male bastat chi siat; in cobertantza si narat de su margiane (ca si papat is angiones), o fintzes de gente mala chi no si podet padire / genia de frastimu: s'apesta niedha chi che lu boghet! = anchi si morxat de pesta!
Synonyms e antonyms
pidémia
/
grodhe,
magliane
Sentences
s'apesta niedha che lu boghet, a isse solu! ◊ bi ndhe at àpidu de apestes in s'istória!…
Translations
French
peste
English
plague
Spanish
peste
Italian
pèste
German
Pest.
malàndra , nf: marandra,
melandra Definition
genia de freadura de sa pedhe fata a su friga friga forte cun calecuna cosa, o fintzes de segada / èssere musca e malandra = (nau de duus) èssiri sempri impari
Synonyms e antonyms
caizone,
costana,
freadura,
gliaga,
iscalabrada,
piticada,
secada
Sentences
a sa malandra acudit sa musca
2.
bidetilos, colloitos musca e malandra!
Etymon
ltn.
malandria
Translations
French
plaie,
écorchure
English
plague caused,
in pack animals,
by the pack-saddle or the saddle
Spanish
matadura
Italian
guidalésco
German
Schramme.
moltína , nf: mortina,
murtina Definition
maladia mortale chi leat a gente o animales a meda
Synonyms e antonyms
mortalidade,
mortalla
Sentences
in parte bi semus rimediendhe a sa moltina de su bestiàmine ◊ contipitzabat unu grústiu de crapedhas, ma sa murtina cad'annu lias ispistidhabat ◊ comporaes unu grústiu de porcos e una chedha de berbeches, assumancu si si ghetat sa murtina a unu parile bos sarbaes chin s'àteru
Etymon
srd.
Translations
French
épidémie (de peste etc.)
English
plague
Spanish
pestilencia,
mortandad
Italian
pestilènza
German
Pest,
Pestilenz.
rúlta , nf: rusta Definition
rusta maseda, genia de bobboitedhu piticu chi suspit su sàmbene de is animales; nau in cobertantza, dónnia animale dannosu, ma mescamente su margiane; nau de gente puru, chi o chie est malafatore
Synonyms e antonyms
chímighe,
chínniche,
corosta*,
pinni
/
animabi,
apesta,
grodhe,
magliane
2.
si los mànicat sa rusta ◊ cussa rusta no ti lassat anzones, si no bi daes tentu ◊ cussa rusta catzadila: est zente chi si imbitzat a inoghe no ti coizat nudha
Surnames and Proverbs
prb:
Rusta
Scientific Terminology
crp
Translations
French
punaise,
épidémie,
fléau
English
bug,
plague
Spanish
chinche,
plaga
Italian
cìmice,
pestilènza,
flagèllo
German
Wanze,
Ekel,
Geißel.