acresuràe, acresurài, acresuràre , vrb Definition
serrare a cresura, isserrare
Synonyms e antonyms
acrisionai
/
acorrae 1,
inserrai
Sentences
tancaus de bentu apu a cuncordai, tancaus de bentu acresuraus de amori! ◊ ant acresurau sos àidos
2.
cambiamentos de umore e tristuras l'abbandhaint dae sa zente, acresuràndhela in d-unu mundhu suu
Scientific Terminology
srr
Etymon
srd.
Translations
French
clore de haies
English
to fence (in)
Spanish
rodear con setos
Italian
assiepare
German
mit Feigenkakteen (meist),
Büschen u.s.w. umzäunen.
arrodeàre , vrb: arrodiai,
arrodiare,
orrodeare,
rodiai Definition
andhare a rodeu, a s’inghíria inghíria comente faet s’istore in s'ària, andhare in giru de innòi e de inní, istare a rodeu, su si pònnere a inghíriu de ccn., istare a su gira gira acanta a calecuna cosa abbaidandho po che dha furare o fintzes po fàere dannu; fintzes pònnere cosa coment’e fascadura po aguantare / andhare arródia arródia = bagamundai, abarrai andendi totu a ingíriu
Synonyms e antonyms
arrodare 1,
arrogliai,
inghirare
Sentences
si li fint arrodiados in giru curiosos de ischire ◊ sa zente est acudida e si est arrodeada in sa piata ◊ si che sunt mortos sos chi fint arrodeandhe contra a sa vida tua (N.Rubanu)◊ is carrogas funt arrodiendi in su celu ◊ is merxanis arrodiànt in circa de coberai su mandiari ◊ sa Terra arródiat a ingíriu de su Sobi
2.
candho at fatu sos chent'annos sa zente fit arrodiada a isse ◊ sos abbilastros sunt arrodiados a su mortorzu
3.
in cussa carrada, bècia e mali arrodiada, de binu no ndi abarrat!
Etymon
spn.
rodear
Translations
French
circonvenir,
faire le tour
English
to get round,
to siege
Spanish
rodear
Italian
circuire,
girare attórno,
assediare
German
umlaufen,
belagern.
inchilciàre , vrb: inchircare 1,
inchirciare,
inchisciare,
incricare 2 Definition
pònnere o istrínghere in cricos, is cricos; in cobertantza, pigare fele, tzacu, arrennegu; nau de s'aera, chi si annuat a meda, totu pínniga a dónnia bandha
Synonyms e antonyms
arrennegai,
artziaresiche
/
annuai 1
2.
daghi at basi ascultadu, comente a s'inchilciare l'at a usu, che canna si est pesadu de archivusu (Limbudu)
Etymon
srd.
Translations
French
cercler
English
to hoop,
to get angry,
to become overcast
Spanish
rodear,
ceñir,
cercar,
enfadarse,
nublarse
Italian
cerchiare,
incerchiare
German
bereifen.
inchínghere , vrb Definition
coment'e pigare a chintzu cun is bratzos, pònnere a inghíriu / pps. inchintu
Synonyms e antonyms
achintorzare,
aggrapiare,
atrotzigonare,
chígnere
Sentences
so inchintu de cadenas ◊ cust'àrbure no l'inchinghent duos ómines
Etymon
ltn.
incingere
Translations
French
entourer,
ceindre,
embrasser
English
to embrace
Spanish
rodear,
ceñir
Italian
cìngere,
avvòlgere,
avvinghiare
German
umfassen,
umarmen.
incordonài, incordonàre , vrb Definition
fàere coment'e unu cordone (prus che àteru de gente, militares) totu a inghíriu de calecuna cosa, o de gente o logu, po difesa, arrestare, cassare, compidare
Synonyms e antonyms
acordonare,
acoronai
/
incortigliai,
inghirare
Sentences
su fogu fuidu, si bi at zente a l'incordonare, za si subbacat ◊ l'ant incordonadu in medas e tentu l'ant, su malafatore ◊ sos carbineris aiant incordonadu una domo e che aiant bogadu duos zòvanos cun sos ferros
Translations
French
encercler
English
to surround
Spanish
rodear,
cercar
Italian
accerchiare,
intorniare
German
einkreisen.
incortigliài, incortilài, incortillàe, intortillài, incortillàre , vrb Definition
isserrare in cortile, in corrale, pigare totu a inghíriu a unu o a calecuna cosa po dha cassare
Synonyms e antonyms
acordonare,
acoronai,
acorrae 1,
acorralai,
imbachilare,
incordonare,
incortae,
incortiri,
inghirare
| ctr.
iscapare
Sentences
candu funt dromius dhus incortillant e dhus faint iscraus ◊ cun una pedhi de bòi segada a corrias arrinnescint a incortillai totu unu cúcuru ◊ si t'incortillu cun is canis mius t'imbucat su frius!◊ sos carabbineris dhos ant incortillaos a bis pònnere sos ferros
2.
is angionis funt incortilaus e no podint fui ◊ no nc'est nisciunus in pratza: funt totus incortillaus
Etymon
srd.
Translations
French
entourer
English
to surround
Spanish
cercar,
rodear
Italian
accerchiare
German
einkreisen.
inghiràre , vrb: inghiriare,
ingiriai,
irghiriare Definition
pònnere in mesu una cosa o a unu (fintzes po dhu cassare, po dhu bínchere de ccn. manera) o istare a inghíriu, passare a inghíriu; fàere su giru, passare de un'àtera parte po lòmpere a unu tretu, a unu logu; abbarrare andhandho e torrandho, in giru, po bíere, o fintzes perdendho tempus
Synonyms e antonyms
acircai,
afurriare,
arrodeare,
incircai,
mobietai,
vorriare,
zirare
/
aggrucare,
atraessare,
inghiriotare
Sentences
falat sa néula de sa sorte inghirandhe sas élighes ◊ sa tràbila de s'impinnu l'at fata inghiriare a intundhu de sa créjia ◊ burrincu est abbituau a ingiriai in sa mola ◊ si ant inghiradu a nois in mesu ◊ sa famíllia s'inghiriabat su focu ◊ los at inghiriados su fogu, azummai che los aiat brusiados in mesu ◊ si l'ant inghiriadu fintzas chi che l'ant cumbintu ◊ fit fachendhe carchi zestru chin sas manos irghiriandhe a fúrriu de su fochile ◊ sos carabbineris l'ant inghiriadu e tentu ◊ soe afrebbada: mi depet èssere inghiriandhe s'ifruéntzia!◊ a s'impudhile nos fit inghiriandhe su sonnu
2.
bae e inghíria ca inoghe no faghet a colare! ◊ sa carrela fit irfossada, no faghiat a colare e semus inghiriados de s'àtera bandha
3.
in su monte ant cumintzau a inghiriare pro godire s'àghera frisca ◊ a su síndhigu li ant fatu inghiriare totu s'iscola noa ◊ su logu inghiriadilu totu a bídere si est bonu d'erba! ◊ ite ses inghiriendhe ancora inoghe e no andhas a su cumandhu?! ◊ bi lis namus e mutu: abbite istamus inghiriendhe?!
4.
gei ndi at a portai de àngius ingiriaus, cussu, candu at a morri!…
Etymon
srd.
Translations
French
entourer,
faire le tour
English
to surround,
to trick,
to do one's rounds,
to search
Spanish
rodear
Italian
circondare,
attorniare,
contornare,
circüire,
fare il giro,
perlustrare
German
umgeben,
umringen,
umgarnen,
umlaufen,
absuchen.
intundhàre, intundhiàre , vrb: intunnare,
intunniare Definition
andhare, istare o abbarrare a inghíriu de unu o de ccn cosa; fàere o segare a tundhu
Synonyms e antonyms
inghirare
/
atundai
Sentences
sa paura si tramutat in terrore adhinco mi abbitzo chi cussas istranas pessones chircant de m'intunnare ◊ su fàmine, si ti s'intunnat, ti fachet zocos malos! ◊ est intundhau de nepodes ◊ sa mandra fit intunniata de canes presos e isortos
Etymon
srd.
Translations
French
entourer
English
to encircle
Spanish
rodear
Italian
circondare
German
umgeben,
umringen.
rodiài, rodiàre , vrb: arrodeare*,
orrodeare Definition
istare a rodeu a inghíriu de calecuna cosa, istare a su gira gira acanta a calecuna cosa abbaidandho apedhiaos a che dh'arregòllere, andhare a inghíriu de calecuna cosa
Synonyms e antonyms
arrodare 1,
arrogliai,
inghirare
Sentences
chei s'astore in s'aera tue ródias intro de sas tancas ◊ como totu mi timent chei sa runza e si mi bient che ródiant adhane! ◊ ue cuàt sas licantzadorias rodiao solvèndhemi in salias!
Translations
French
graviter autour,
tourner
English
to orbit,
to rotate
Spanish
rodear
Italian
orbitare,
ruotare
German
kreisen.