acúgia , nf: acúglia,
acúlgia,
acúllia,
acuza,
agúglia 1,
agúlgia,
agulla,
aguza,
aúcia,
auza Definitzione
genia de agu pitica, ma cun sa concutzedha a una parte, impreada prus che àteru po mantènnere firma s’orrobba, unu trastu o àteru; fritza de arrellórgiu, de sa pesa / min. acuzita
Sinònimos e contràrios
frícia
Maneras de nàrrere
csn:
sas aguzas de su nasu = càrica, nàstula; aguzas de Nostra Segnora = auzas de N.S., zenia de erba; aguza de mesu ’e dentes = binzias tra dente e dente; aguza de sas orijas = itl. trago; erba de agullas = arrelògius (Erodium botrys, e. ciconium, E. cicutarium), filavila (Erodium malacoides, E. moschatum), erba de fogu (Geranium robertianum), furchetas (Scandix pecten-veneris)
Sambenados e Provèrbios
smb:
Augias, Auzas, Auzzas
Terminologia iscientìfica
ans
Ètimu
ltn.
aculea
Tradutziones
Frantzesu
épingle,
aiguille
Ingresu
pin,
hand (of a watch)
Ispagnolu
alfiler,
aguja
Italianu
spillo,
lancétta dell'orològio
Tedescu
Stecknadel,
Uhrzeiger.
ascièdha , nf Definitzione
su fusighedhu de is serros, de sa tagiola, de àteru
Sinònimos e contràrios
assaedhu
Tradutziones
Frantzesu
pivot,
tourillon
Ingresu
pin
Ispagnolu
perno
Italianu
pèrno
Tedescu
Zapfen.
badhadòri , agt, nm: badharoi,
balladore 1,
balladori,
ballatore Definitzione
chi o chie ballat; chi girat (che a chie ballat); chi est in tàntaris o no est bene firmu; spigoni o ferru de porta, o de portone, chi postu in su tacu (o rana) dhos lassat girare e apèrrere cun facilidade / balladore de su lumbu (itl. tèsta del fèmore)= sa conca de s'ossu de sa cossa (su murudhale) ue intrat in s'ossu de su lumbu, e fintzas sa calanca de custu
Sinònimos e contràrios
badharinu,
ballarianu
/
arrodedha 1,
càncara 1,
grifone,
rodighedha,
ruédhula
Frases
is badhadoris formant is cópias apasaus a duus a duus
2.
naradhi chi arrangit s'isprigu balladori!
Ètimu
srd.
Tradutziones
Frantzesu
danseur,
pivot
Ingresu
dancer,
pin
Ispagnolu
bailarino,
inestable
Italianu
ballerino,
pèrno
Tedescu
wackelnd,
Zapfen.
cabíciu , nm Definitzione
genia de crau chi si faet intrare in s'istampu fatu a berrina, in sa linna intrada apare
Sinònimos e contràrios
assaedhu,
rocu
Terminologia iscientìfica
fst
Ètimu
itl.
Tradutziones
Frantzesu
cheville
Ingresu
wooden pin
Ispagnolu
travesaño (scala),
clavija,
tarugo (falegn.)
Italianu
cavìcchio,
pèrno
Tedescu
Holzpflock,
Zapfen.
ispílla , nf Definitzione
agúgia fata a lóriga in mesania, cun sa punta a un'ala, e a s'àtera una genia de conca ue intrat sa punta arreschendho po serrare; fintzes una genia de prendha de intrare a punghiduta in su bestimentu che un'ispilla
Ètimu
itl.
spilla
Tradutziones
Frantzesu
épingle
Ingresu
pin
Ispagnolu
alfiler
Italianu
spillo
Tedescu
Stecknadel.
pirédhu 1 , nm Definitzione
genia de crau fatu de linna; in calecunu logu est fintzes s'ingurtidórgiu
Sinònimos e contràrios
giau,
obbibi,
pilu 1,
pirodhu
/
agaju,
àngua,
gagaju,
gragaristu,
saxinedhu
Frases
sa crabiga no si ndh'essit dae s'iscala ca a s'ala prus fine zughet unu piredhu a la muntènnere
Sambenados e Provèrbios
smb:
Pireddu
Ètimu
srd.
Tradutziones
Frantzesu
cheville de bois
Ingresu
wooden pin
Ispagnolu
clavija,
espiga
Italianu
cavìcchio,
chiòdo di légno,
piuolino
Tedescu
Holzpflock,
Holznagel.
tàcia 1 , nf: tatza 1 Definitzione
genia de púncia, prus che àteru curtza e a conca manna, larga; fintzes s'ispina de s'istrúmbulu
Sinònimos e contràrios
bullita,
tacita
Frases
si prantas una tàcia in crésia ti arrestant ◊ prantai una tàcia in su muru
2.
sa tàcia chi su strumbu portat in pítziri increscit cument'e unu spitzu di espi (I.Delussu)
Ètimu
ctl., spn.
tatxa, tacha
Tradutziones
Frantzesu
clou,
caboche,
punaise
Ingresu
point,
drawing pin
Ispagnolu
tacha,
tachuela,
chinche
Italianu
chiòdo córto a tèsta grande,
puntina
Tedescu
Zwecke.