arràma , nf, nm: arramu,
rama* Definitzione
una parte de is matas, tra is cambos prus grussos e is puntas prus fines
Sinònimos e contràrios
arrampu,
ratu 1
Frases
at allutu unu fogu de sidas e arramas
Terminologia iscientìfica
rbr
Tradutziones
Frantzesu
branche
Ingresu
branch
Ispagnolu
rama
Italianu
ramo
Tedescu
Zweig.
àsta , nf: àstia,
àstua 1 Definitzione
cannedhu, genia de pértiga longa, s'àrbure o pinnone de sa cucagna, fintzes una genia de arma a punta; a logos est sa palita de còere pane / astas de boe, de cherbu = sos corros; a. de cumpassu, de arrelógiu, de ullieras, de arromana
Sinònimos e contràrios
pértia
/
corru
Ètimu
ltn.
hasta
Tradutziones
Frantzesu
hampe,
branche,
canne,
tige,
perche
Ingresu
staff
Ispagnolu
asta
Italianu
asta
Tedescu
Stab.
brànca , nf Definitzione
sa manu de un'animale chi portat ungas puntudas e, nau a disprétziu, is manos de unu chi furat; bratzu de calecunu móbbile; cambu de coradhu; nae grussa de una mata ue s'ispartzit in duos e faet a frochidha / rúghere a brancas imbesse = a palas a terra
Sinònimos e contràrios
bràncula,
farranca
/
camba 2
Frases
su cane isterzari pro furare zughet brancas abbistas ◊ mih a chi no mi sont costatas, cussas raicas, a nche las vature dae cussos trocos… sas brancas sicas a chie nche las est furanne! ◊ su càvuru portat tantis brancas
2.
su candheleri de sos Ebreos est a sete brancas
Sambenados e Provèrbios
smb:
Branca, Branchita, Branchitta
Terminologia iscientìfica
crn
Ètimu
ltn.
branca
Tradutziones
Frantzesu
patte,
pied,
branche
Ingresu
paw
Ispagnolu
pata
Italianu
zampa
Tedescu
Pfote,
Tatze.
burdímini , nm Definitzione
mamadina, cambos noos chi no bogant frutu ma creschent meda, in is matas
Sinònimos e contràrios
pillonarxu
Ètimu
srd.
Tradutziones
Frantzesu
branche gourmande,
gourmand,
suçoir
Ingresu
young shoot
Ispagnolu
rama joven
Italianu
succhióne
Tedescu
Geiztrieb,
Geiz.
càlamu , nm Definitzione
cambu mannu o nae totu ispina po serrare in logu de cresura
Sinònimos e contràrios
arrasolu,
bangazu,
barasone,
barrasolu,
ghirrisone,
istupu,
raspisone,
tupisone
Frases
ant altzadu sa chesura e postu càlamos mannos ispinosos in sos àidos ◊ iscamedhos e àidos tancados a càlamos de prunitza
Ètimu
ltn.
calamus
Tradutziones
Frantzesu
branche épineuse
Ingresu
pricly branch
Ispagnolu
rama espinosa
Italianu
ramo spinóso,
stèrpo
Tedescu
dorniger Zweig.
càmba 2 , nf Definitzione
donniunu de is cambos o bratzos prus mannos, grussos e longos, de una mata manna; su cambighedhu de s'erba; una parte no precisa de su tàgiu
Sinònimos e contràrios
artzali,
branca,
bratu,
nae,
perra,
trassali
/
cambu
Maneras de nàrrere
csn:
c. de fae, de fiore = cambu; una c. de bértula = unu fodhe; c. de fogu = una parte de su fogu fuidu chi ch'essit a un'àtera bandha; c. de riu = parte de unu riu o unu riu chi si distinghet de, o abbojat a, un'àteru, itl. affluènte; c. de mare = tretu astrintu de mare chi che intrat in sa terra; c. de mare (in suspu) = meda; c. de abba = brussu, vena manna, bundhante de abba chi essit in sas funtanas o colat in unu logu; linna de c. = a nae
Frases
zughet onzi camba, cuss'àrbure, chi betat un'àinu de linna! ◊ comente ant pudadu ndhe l'ant segadu sas cambas dae rughes ◊ ite bellu puzone chi s'est faghindhe nidu cun tres cambas de fenu…
2.
azis a pentzare ca ne porto una camba de bértula!
3.
in cussa funtana bi essit una camba manna de abba ◊ sunt sos trainos che cambas de mare ponindhe in disisperu sas persones
Terminologia iscientìfica
rbr
Tradutziones
Frantzesu
grande branche
Ingresu
big branch
Ispagnolu
rama
Italianu
gròsso ramo d'àlbero
Tedescu
großer Zweig.
càrba , nf: carva,
càrvia Definitzione
bratzu, cambu mannu de mata; nae, fintzes nae longa longa e fine po ndhe iscutulare su frutu segundhu sa mata
Sinònimos e contràrios
bratu,
camba 2,
ratu,
trassali
/
magiadorza
Frases
falant ínteri carvas, molinandhe, sas atonzinas fozas ingroghias (G.Brocca)◊ ufuladas de bentu frúschiant ínteri carvas irfozias molinandhe sa frita papuschina ◊ si fit intesa una tràchida ispramosa in mesu de sas carvas de su padente
2.
pro ndhe ghetare sa méndhula at picau una carba
Terminologia iscientìfica
rbr
Ètimu
srdn.
Tradutziones
Frantzesu
grande branche
Ingresu
big branch
Ispagnolu
rama grande
Italianu
gròsso ramo
Tedescu
großer Zweig.
chimizòne , nm Definitzione
puntas modhes de is campos, de erbas e matas
Sinònimos e contràrios
chima
Frases
ite bella chi ses candho a murmutu t'intendho supra de sos chimizones modhitzos!
2.
pampas de focu che chimizones de sole si pesant totinduna ◊ pampas de focu in chimizones de sole naschint (Z.Delogu)
Terminologia iscientìfica
rbr
Ètimu
srd.
Tradutziones
Frantzesu
branche
Ingresu
foliage
Ispagnolu
rama
Italianu
frónda
Tedescu
Zweig.
crisiòni , nm Definitzione
tupa o fintzes naes totu ispina
Sinònimos e contràrios
berrisone,
càlamu,
crispione
Frases
is pius chi portas parint una mata de crisioni! ◊ su pastori at serrau sa corti a crisionis
Sambenados e Provèrbios
smb:
Crisioni
Tradutziones
Frantzesu
branche épineuse,
ronce
Ingresu
dry branch
Ispagnolu
rama espinosa
Italianu
ramo spinóso,
stèrpo
Tedescu
dorniger Zweig.
nàe , nf: nai 1 Definitzione
parte de una mata, cambu mannu, grussu, ma parte cussu puru is cambos prus mannos / min. naigedha, naighedha, naissola
Sinònimos e contràrios
arrampu,
bratu,
cambu
Maneras de nàrrere
csn:
èssere nae dorta = (nadu de unu) èssere ramu tortu, trevessu, chi no afilat a deretu, chi fait de conca de cussu e no ascurtat s'arrexoni
Frases
s'àrbure est barriada gai a meda chi zughet sas naes dórchidas ◊ sa linna a nae si campionat a fasche ◊ si est sicada sa nae fozida
Sambenados e Provèrbios
smb:
(De)ssanai, (De)ssanay
Terminologia iscientìfica
rbr
Tradutziones
Frantzesu
branche
Ingresu
branch
Ispagnolu
rama
Italianu
ramo
Tedescu
Ast.
sutzòne , nm Definitzione
pigionatzu, cambu nou chi che suspit tropu abba, in is matas; bobboi de su trigu
Sinònimos e contràrios
burdímini
/
alguzone,
gruguglioni,
ilguzone,
orguloni,
suzone
Ètimu
srd.
Tradutziones
Frantzesu
branche gourmande,
suçoir
Ingresu
young shoot
Ispagnolu
chupón
Italianu
succhióne
Tedescu
Geiztrieb.
tentàlza , nf: tentarza Definitzione
pértiga longa de orruo, cambu de orruo totu ispina
Sinònimos e contràrios
àlamu,
lama 1
Terminologia iscientìfica
rbr
Ètimu
srd.
Tradutziones
Frantzesu
branche de la ronce
Ingresu
brier branch
Ispagnolu
rama de zarza
Italianu
ramo del róvo
Tedescu
Zweig des Brombeerstrauches.
trassàli , nm Definitzione
cambu mannu, longu e grussu, de mata
Sinònimos e contràrios
artzali,
bratu,
bratzali,
carba,
potzari
Terminologia iscientìfica
rbr
Tradutziones
Frantzesu
grande branche
Ingresu
big branch
Ispagnolu
brazo,
rama gruesa
Italianu
gròsso ramo
Tedescu
grosser Ast.