A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | L | M | N | O | P | R | S | T | TZ | U | V | X | Z
Legenda Incurtzaduras | Legenda Sìmbulos

carrotzéri , nm Definitzione chie tenet o manígiat carrotzas; oe, mecànicu chi acònciat prus che àteru is partes de fora de is màchinas Sinònimos e contràrios cdh. carrutzeri Terminologia iscientìfica prf Ètimu srd. Tradutziones Frantzesu carrossier Ingresu coachbuilder Ispagnolu carrocero Italianu carrozzière Tedescu Karrosseriemechaniker.

carrotzería , nf Definitzione in sas màchinas (veturas), totu sa parte chi serbit pro cuguzare, serrare Tradutziones Frantzesu carrosserie Ingresu bodywork Ispagnolu carrocería, habitáculo Italianu carrozzerìa Tedescu Karrosserie.

carrotzínu carrossínu

càrru , nm Definitzione mezu po pigare cosa, càrrigu, tirau a boes: dhu cumponet un'iscala o cardiga (ananti a punta, su píciu, in sa coa larga mancari metro e mesu e chi faghet de fundhu o isterrimentu cun taulones grussos o mesas), is orrodas (prenas o a ràgios), is gerdas o costanas; nau unu pagu in cobertantza, sa carena de su cristianu, su corpus / min. carredhu, carritu, carrixedhu; s'úrtima mesa in coa de carru = maista de asegus; maistedhas = taulones o mesas minores Sinònimos e contràrios càrrulu Maneras de nàrrere csn: unu c. de linna, de cotzina, de laore = unu càrrigu de linna, de lori, su tanti chi dhoi capit in su carru; caminu o ficada de c. = biagarru, logu ue podet colare unu carru; arrèsciri su c. a unu = èssere tupadu, a carru abarrau, no pòdere andhare de su corpus; s'arrisu de is carrus furriaus = su risu chi si faghet po carchi cosa andhada male, dannu; su c. si est arrimanne = so, ses, est, semus imbetzendhe; su Carru ’e sa paza = sa Bia de sa palla, itl. Via Làttea, zenia de ormina de istedhos a meda chi si podet bídere a denote in s'aera, sa galàssia de su sistema solare nostru; su c. de nannai, de Deu, de babbai Cíciu = su tronu; andhare che c. de rena = pàsidu, abbellu Frases fit massaju cun zú e carru ◊ mi deit un'istratolzada e mi fateit subra e suta che bia de carru! ◊ est unu carru cun doxi arrodas, dogna arroda portat cuatru circus, dogna circu seti arrajus ◊ isse fachiat carchi zorronada chin su zubu e su carru 2. segundu su chi papas ti fait arresci su carru!…◊ si est mortu ca dhi est abarrau su carru arrésciu! Sambenados e Provèrbios smb: Carru, Carrus / prb: mezus carru annanne chi no carru abbarradu ◊ su re tenet su lèpere a carru Terminologia iscientìfica msg, trps Ètimu ltn. carrum Tradutziones Frantzesu charrette Ingresu cart Ispagnolu carro Italianu carro Tedescu Wagen.

carrúbba , nf Definitzione genia de tragu po carrare cosa; genia de gerda o costana manna, in su carru, po dhue fàere càbere prus cosa Sinònimos e contràrios carruca Frases dhoi fiat carrus de dónnia ispétzia, a arrodas prenas e no, cun língius e cun carrubbas (B.Lobina) Terminologia iscientìfica msg Ètimu srd.

carrúbba 1 , nf Definitzione genia de mata manna e su frutu (upm) chi faet, una tega (bona a papare) longa e lada, birde porrale innanti, in colore de castàngia candho est fata, a granighedhos piticos; nau puru de chie est arrestigu, de malugoro / c. ispinosa = acàssia Sinònimos e contràrios silibba, silícua / aggantzadu, assuriu, ingurdone, limidu, susuncu Maneras de nàrrere csn: leare carrubba = pigai una surra, banzu; ghetai is carrubbas a unu = incurpare, betare sas curpas a unu chi no ndhe tenet neghe Frases fàmini a rasenti fait circai su pisu de sa carrubba a luxi de muntzioni ◊ sa carrubba fait sa corra ciata a usu de fasolu Terminologia iscientìfica mtm, Ceratonia siliqua Ètimu itl. Tradutziones Frantzesu caroubier, caroube Ingresu carob Ispagnolu algarrobo Italianu carrubo, carruba Tedescu Johannisbrotbaum.

carrubbàre , vrb Definitzione pigare o giare carrubba, fae a rampu, surra, cropos Sinònimos e contràrios abbanzare, aciociai, addobbai, arropai, assurrare, atripai, isciúdere, magiare, sussare Ètimu srd.

carrubbarèsta , nf Definitzione genia de linna chi faet a mata manna, ispinosa: sèberat una tega pitica ue faet su sèmene Sinònimos e contràrios acàcia Terminologia iscientìfica mtm, Robinia pseudacacia.

carrubbòsa , nf Definitzione chedha de gente gherrandho, atripandhosi Sinònimos e contràrios atachizu, atzufatóriu, atzufu Ètimu srd.

carrúca , nf: carruga Definitzione genia de tragu po carrare cosa; su cricu artu chi si ponet a unu carru, su carru etotu aprontau po fàere su seidóngiu a costas artas de cosa intéssia, o fintzes própriu custas costas e fintzes su tanti de laore chi càrrigat; in cobertantza, sa camba, mescamente cantu prus apresu a su pei (carrone); su lumbu e fintzes su dolore a is lumbos Sinònimos e contràrios carrubba, carrúgia, chedratzu, tragu / siàtica Maneras de nàrrere csn: collire sas carrugas = remonire sos pes, sas ancas; carrughi toltu = chi portat is cambas trotas Frases po ndi sairai su trigu a su partoxu si usàt sa carruga, unu tempus ◊ sa carruca est male barriada ◊ a una carruca li poniant dae bíndhighi a trinta mànicas Terminologia iscientìfica msg Ètimu ltn. carruca Tradutziones Frantzesu traîneau Ingresu country cart Ispagnolu narria, rastra Italianu tréggia Tedescu Schlitten.

carrucàre , vrb: carrugare Definitzione portare a carruga, carrare o portare su trigu, su laore, a s'argiola po dhu treulare, a domo a dh'incungiare Sinònimos e contràrios assedare, isseidare Frases los bido carruchendhe in sas costeras cun sa màrghine a cúcuru ◊ bi cheriat su carru a carrugare trigu e lana ◊ carrucat a s'arzola sos mannucros de su tricu Ètimu srd. Tradutziones Frantzesu porter les graines à l'aire Ingresu to carry grain to barnyard Ispagnolu rebañar el trigo en la era Italianu portare il grano all'àia per la trebbiatura Tedescu den Weizen auf den Dreschplatz bringen.

carruciadòri , nm Definitzione manorba chi carrat terra o àteros materiales a carrúciu Ètimu srd.

carrucinàre , vrb Definitzione andhare a giru, istare de una parte a s'àtera (agiummai coment'e carriolare, portare a carrucinu) Sinònimos e contràrios bagamundai, girai Frases chena botes, sos pisedhos nos intendhimis meda prus lébios carrucinendhe a fiotu in giru de sos bicos Ètimu srd.

carrucínu carrossínu

carrúciu , nm Sinònimos e contràrios galu, sebada Terminologia iscientìfica rba, Aloe vera.

carrúciu 1 , nm: carrutzu Definitzione tàula de figumorisca, totu sa mata puru de sa figumorisca / arranda de su c. = intessidura o imbastimentu, una parte de mesu, filedhos tostos intéssidos a zisa de randha (si podet bídere bene meda candho sa tàula est sica e at pérdidu sa purpa) Sinònimos e contràrios ficumorisca, morisca Frases unu tempus si papastus is marighedhas de su carrúciu, drucis che su tzúcuru Sambenados e Provèrbios smb: Carrucciu, Carruciu, (Garruccio, Garrucciu) Terminologia iscientìfica frt, Opuntia ficus-indica Tradutziones Frantzesu figuier d'Inde Ingresu ficodindia Ispagnolu higo chumbo, Amer nopal, tuna Italianu fico d'India Tedescu Kaktusfeige.

carrúciu 2 , nm: carrutzu 1 Definitzione carruledhu a bàtoro peis apertos e cun is orrodas, ue si ponet su pipiu imparandho a camminare; genia de carritu cun d-un'orroda ananti, duos peis e duos bratzos, de pigare a manos, po carrare cosa, mescamente in trebballos de maistos de muru; orrugu de linna grussu e curtzu ischeadu prus fine in mesu de dhue pòdere imbodhigare filu; cadhinu, cricu, carritu po giogare / carrúcius isbiollaus = itl. carrïòle sgangherate Sinònimos e contràrios carriola / arrochetu, carruledhu, lòtoro, ródulu, rudhurinu Terminologia iscientìfica mrd, ggs. Ètimu itl., ctl. carruccio, carrucho Tradutziones Frantzesu brouette Ingresu wheelbarrow Ispagnolu carretilla (f) Italianu carrïòla Tedescu Schubkarren.

carrúga carrúca

carrugàda , nf Definitzione su carrugare Ètimu srd.

carrugài , vrb: corrugai Definitzione fàere a tzirbisas una cosa, s'orrobba Sinònimos e contràrios acarrongiai, afrascillonai, aggranchizonare, aggruncire, apigiare, arruntzai, atribuntzire, frongire, iscrafangiai | ctr. istirai Ètimu itl. Tradutziones Frantzesu plisser Ingresu to wrinkle Ispagnolu fruncir Italianu corrugare Tedescu falten.