cumossadúra , nf Definizione
su impastare
Sinonimi e contrari
impastadura
Frasi
sa cumossadura si fait in sa scivedha
Etimo
srd.
Traduzioni
Francese
pétrissage
Inglese
kneading (of dough)
Spagnolo
amasadura
Italiano
impastatura
Tedesco
Kneten.
cumossài cumassài
cumóssu cumàssa
cumòu cumò
cumpadèssere, cumpadèssi , vrb: cumpadèssiri,
cumparessi,
cumpodèssiri Definizione
tènnere passiéntzia cun is àteros, cricare de no si ofèndhere o de dhos padire candho istrobbant o pregontant cosa, lassare fàere
Sinonimi e contrari
cumpatire,
iscugiare,
lastimai,
paedhare
Frasi
ma ita cumparessi e cumparessi: no mi depu lassai arrovinai! ◊ funt piciochedhus de cumpadessi! ◊ custa cosa est bogandumí de conca: mi depit cumpadessi! ◊ Deus at a cumpadessi is mancàntzias nostas ◊ cumpadessat, ma no est acomenti narat fustei! ◊ lassais currillai is fillus e cumpadesseis chi istrobbint puru!
Etimo
spn.
compadecer
Traduzioni
Francese
avoir de l'indulgence
Inglese
to pity
Spagnolo
aguantar
Italiano
compatire
Tedesco
nachsichtig sein mit.
cumpadessiméntu , nm Definizione
su cumpadèssere
Sinonimi e contrari
cumpatea,
cumpatimentu
Etimo
srd.
Traduzioni
Francese
compassion
Inglese
pity
Spagnolo
compasión
Italiano
compatiménto
Tedesco
Mitleid.
cumpadèssiri cumpadèssere
cumpagnía , nf: cumpangia,
cumpannia,
cumpanzia Definizione
su istare impare, chie (cumpàngios, amigos) istat impare a un'àteru o cun àteros; unu tanti de personas, mescamente sordaos
Sinonimi e contrari
cumpagnu
/
camarada
| ctr.
soledade
Frasi
abarra ca mi fais cumpangia! ◊ cicidi e papa, toca, ca si faes cumpangia! ◊ candho si capitabat in cumpannia fit peri brulleri e befajolu
2.
sos de sa cumpannia su prus fint bachianos bedustos ◊ sa nosta fiat una cumpangia manna de amigus
Etimo
itl.
Traduzioni
Francese
compagnie
Inglese
company
Spagnolo
compañía
Italiano
compagnìa
Tedesco
Gesellschaft.
cumpagnívile , agt Definizione
nau de ccn., chi est de cumpangia, chi dhi praghet sa e praghet in cumpangia
Sinonimi e contrari
ammedhósicu,
bodhianu
| ctr.
agrestosu,
sirbonassu
Traduzioni
Francese
sociable
Inglese
sociable
Spagnolo
sociable
Italiano
sociévole
Tedesco
gesellig,
soziabel.
cumpàgnu , nm, agt: cumpàngiu,
cumpantzu,
cumpanzu Definizione
chie o fintzes cosa chi istat o andhat impare cun calecunu àteru (o àtera cosa) po calecunu motivu, o chi si podet pònnere impare; fintzes chi est oguale o chi assimbígiat a un'àteru
Modi di dire
csn:
avb. èssere a cumpanzos = zenia de sótziu, tènnere bestiàmine o triballu a cumone; èssere o istare a cumpanzinu (nadu de ómine e de fémina) = amigados, paris che maridu e muzere ma chentza cojados; mermos cumpanzos = mermu chi dhoi est a una parti e a s'àtera de su corpus (itl. antímero); zogare a cumpanzos = in su giogu de is cartas, giogai a duus a duus, duus contras a duus àterus (ma sempri, giogai assumancus in duus)
Frasi
chie no ischit est cumpanzu de su tzegu ◊ custu mermu est cumpagnu de s'àteru ◊ aiat cumbidau a bènnere totu sos cumpanzos de su fizu ◊ tra cumpagnos fora de iscola faedhaiamus su sardu
2.
cun tegus semus cumpanzos de triballu, de iscola ◊ non telèfonas a unu cumpantzu de pitzinnia solu ca as de travagliare?! ◊ custas sabbatas no sunt cumpàngias ◊ custa cartzita est sa cumpanza de cussa
3.
Fulana nachi si ch’est fuida a cumpanzinu cun Bodale ◊ si tratenet in s'oru de sa ziminera pessendhe a s’incràs, cun su fogu a cumpanzinu ◊ candu is crabaxus furiant a cumpàngius depiant mesurai su lati chi mulliant
Cognomi e Proverbi
prb:
chini tenit cumpàngiu tenit meri
Etimo
itl.
Traduzioni
Francese
autre (d'une paire),
copain,
collègue
Inglese
the same,
fellow
Spagnolo
compañero,
colega
Italiano
compagno,
collèga
Tedesco
Gefährte,
gleich.
cumpaltiméntu , nm Definizione
su cumpartire, su ispartzire is cosas in partes
Sinonimi e contrari
cumpartidura,
partidura,
spartzidura
Etimo
srd.
Traduzioni
Francese
répartition
Inglese
division
Spagnolo
reparto
Italiano
ripartizióne
Tedesco
Teilung.
cumpaltíre , vrb: cumpartire,
cumpartiri,
cumpartziri Definizione
ispartzire in partes oguales, giare o pònnere is cosas cantu a una parte a s'àtera
Sinonimi e contrari
addesumare,
ispartzire,
paltire
Frasi
sos bàrrios cherent bene cumpartidos ca sinono ispendhentant
Traduzioni
Francese
subdiviser
Inglese
to subdivide,
to distribute
Spagnolo
repartir
Italiano
suddivìdere,
distribuire
Tedesco
teilen,
verteilen.
cumpangía cumpagnía
cumpàngia , nf: cumpanza Definizione
fémina chi faet cumpangia, fintzes pobidha (mescamente chentza cojada)
Frasi
no bi andhes cun cussa cumpanza, sinono giughent in buca a tie! ◊ sa pipia est andada a iscola cun is cumpàngias
2.
custa cumpanza si narat donna Fantasia…
Etimo
itl.
Traduzioni
Francese
compagne
Inglese
mate
Spagnolo
compañera
Italiano
compagna
Tedesco
Gefährtin.
cumpàngiu cumpàgnu
cumpanigàre , vrb Definizione papare pane aungiale, chentza de, o cun pagu, incaúngiu.
cumpanighíulu , agt Definizione nau de cosa de papare, chi arrechedet de dhu papare cun pane, andhat bene papau cun pane, coment'e cumpànigu.
cumpànigu , nm Definizione cosa chi si papat impare cun su pane, po acumpangiare su pane Sinonimi e contrari agonzu, armíngiu, incaúngiu Etimo crsn. cumpánicu.
cumpannàre , vrb Definizione carragiare, pònnere o bestire cosa, pannamenta, po su fritu o àteru Sinonimi e contrari acarragiai, acuguzare, ammantai | ctr. iscucuzare, iscumpannare, isfianzare, scavannai Frasi si carrarzaiat su madredhu cun farina e si cumpannaiat cun fressadas de lana (G.Addis)◊ cumpànnadi, Frantzí, chi est fritu meda!
cumpannía cumpagnía