abbedíle , nm: bedile Definitzione genia de fossu (poju, paule) fatu in terra, no tanti mannu, ue si apaulat s'abba po abbare bestiàmene (mescamente is brebès) Sinònimos e contràrios pajola, prògola.
abbedustàre , vrb Definitzione semenare unu terrenu chentza trebballau unu primu annu a una cosa po dhu prènnere s'annu apustis a un'àtera, fàere a bedustu Frases abbedustare una terra a orzu, a fae Terminologia iscientìfica msg Ètimu srd.
abbefàdu , pps, agt Definitzione
de abbefare; chi est pigau a befa, dhu pigant a befa, a errisu
Frases
Sardigna mia, tue abbarras abbefada e a birgonza ca nesciunu acontzat sos bisonzos tuos! (U.Curcu)
Tradutziones
Frantzesu
souffre-douleur
Ingresu
laughingstock
Ispagnolu
ridiculizado
Italianu
deriso
Tedescu
verspotten.
abbefàre, abbefiàre , vrb: befai Definitzione
de abbefare; chi est pigau a befa, dhu pigant a befa, a errisu
Sinònimos e contràrios
abbilgonzare,
abbirgonzire,
atzantarare,
befulare,
bufonai,
ilvilgonzare,
sbregungiri
Frases
fit a matrofas e ciacotas abbefendhe sos cumpanzos ◊ sos mannos mi abbéfiant ca fato custas cosas
Ètimu
srd.
Tradutziones
Frantzesu
bafouer,
railler
Ingresu
to deride
Ispagnolu
escarnecer,
mofarse
Italianu
beffare,
derìdere
Tedescu
verspotten,
auslachen.
abbelàda , nf Definitzione
su si abbelare
Sinònimos e contràrios
abbaradhada,
abbeliada,
indiosada
Ètimu
srd.
Tradutziones
Frantzesu
ivresse,
entichement,
tocade
Ingresu
infatuation
Ispagnolu
enamoramiento,
capricho
Italianu
invaghiménto
Tedescu
Sichverlieben.
abbeladinadúra , nf Sinònimos e contràrios cagliadura, callamentu, ghelonzu Ètimu srd.
abbeladinàre , vrb Definitzione
fàere a gheladina, cagiare, nau pruschetotu de brodu, sàmbene o cosas deasi
Sinònimos e contràrios
ammallorai,
apiatare,
cagiare,
giagare
Ètimu
srd.
Tradutziones
Frantzesu
cailler
Ingresu
to curdle
Ispagnolu
cuajar
Italianu
rapprèndere
Tedescu
gerinnen lassen.
abbelàdu , pps: abbelatu,
abbelau Definitzione
de abbelare
Sinònimos e contràrios
imbeladu
/
abbabballocadu
2.
posca, su macu abbeladu, pariat unu murone, che ómine deleadu, e totu abbucallotadu ne chinnit ne nudha narat (Limbudu)
Tradutziones
Frantzesu
amoureux
Ingresu
infatuated
Ispagnolu
enamorado,
encaprichado
Italianu
invaghito
Tedescu
verliebt.
abbelàre , vrb: abbeliare Definitzione
agiummai coment'e pònnere o portare unu velu in is ogos de no pòdere bíere bene is cosas, nau in sensu de si lassare pigare de unu sentidu forte meda, pruschetotu de amore po una fémina o po un'ómine
Sinònimos e contràrios
abbaradhare,
ammorare,
imbelare,
inamorai,
indeosare,
ingeniai
/
abbalaucare,
abbengare,
ammodoinai,
asturdire,
atolondrai,
scilibriri,
stontonai 1
Frases
no tenzo pasu finas a candho ti abbelat su mundhu chi ti daet su binu
Ètimu
srd.
Tradutziones
Frantzesu
s'embéguiner
Ingresu
to take a fancy
Ispagnolu
encapricharse
Italianu
invaghirsi
Tedescu
sich verlieben.
abbelàtu, abbelàu abbelàdu
abbelegàre , vrb Sinònimos e contràrios abbaucare, abberelare, ammaculare, atontonare, incantai Frases issa fit s'abba connota chi curriat in sas venas meas mutanne s'iscuru chi abbelegaiat su coro meu in sole craru (M.Dui)◊ sos anneos abbelegaiant sa zente, in bidha.
abbelegàtu , pps, agt Sinònimos e contràrios abballalloadu, abbaucadu, abbebbellecadu Frases sos minatores, che abbelegatos, in s'essita de sa garalia si atupaiant agorrànnesi apare che erveches.
abbelenàda , nf Definitzione su ferenare Sinònimos e contràrios abbelenamentu Ètimu srd.
abbelenaméntu , nm: avelenamentu Definitzione
su ferenare
Sinònimos e contràrios
avelenadura,
luazu,
toscadura
Ètimu
srd.
Tradutziones
Frantzesu
empoisonnement
Ingresu
poisoning
Ispagnolu
envenenamiento
Italianu
avvelenaménto
Tedescu
Vergieftung.
abbelenàre , vrb: abbenenare,
afenenare,
aferenai,
avelenai,
avelenare,
avelenari,
avenenare,
averenai,
felenai Definitzione
pònnere, pigare o fàere pigare velenu; nau de una pistadura, fàere lida, druchesada; nau in cobertantza, fàere provare fele, arrennegu forte
Sinònimos e contràrios
alluae,
atoscai,
atossicai
3.
comente si ant a apònnere a tantas màssimas avelenadas? ◊ sa sàngia aferenat s'esisténtzia ◊ campos de fiores profumaos sunt de ódiu e rancore abbenenaos
Ètimu
itl.
Tradutziones
Frantzesu
empoisonner
Ingresu
to poison
Ispagnolu
envenenar
Italianu
avvelenare
Tedescu
vergieften.
abbelenàu , pps, agt Definitzione de abbelenare; chi est male arrennegau, ufrau, dispiàghiu meda de calecuna cosa Sinònimos e contràrios atoscau, atosconau.
abbeliàda , nf Sinònimos e contràrios abbaradhada, abbelada.
abbeliàre abbelàre