abbenadórgiu, abbenadróxu , nm: benadroxu,
venadórgiu Definizione
logu inue dhue sumit abba e dhue creschet giuncu
Sinonimi e contrari
bena,
benale,
benarzu,
benassu,
benàtile,
benatinu,
lotzina,
pranedili,
tónchine,
tuerra,
úvidu
Terminologia scientifica
slg
Etimo
srd.
Traduzioni
Francese
marécage
Inglese
swamp
Spagnolo
paúl,
ciénaga
Italiano
acquitrino
Tedesco
Morast.
abbenài, abbenàri , vrb Definizione tzatzare sa terra de abba a puntu chi s'abba essit de tretu in tretu, bundhare abba, nau de is venas e mígias; nau de terrenos in paris, su si fàere a unu pantamu, tzatzaos de abba a tropu Sinonimi e contrari sassiare Frasi su pròiri a meda abbenat is terras ◊ candu s'iscallat sa ní si abbenant is funtanas ◊ custa est àcua de mitza chi abbenat de arroca Etimo srd.
abbenatzài , vrb Definizione
fàere a benatzu, abbadrinu
Sinonimi e contrari
apadulare,
ammodhocare,
imbenatzai
Etimo
srd.
Traduzioni
Francese
transformer en marais
Inglese
to swamp
Spagnolo
empantanar
Italiano
impaludare
Tedesco
versumpfen lassen.
abbeneíta , nf Definizione abba beneita chi si ponet in s'intrada de is crésias o a beneíghere Sinonimi e contrari abbasanta.
abbenenàre abbelenàre
abbengàdu , pps, agt Definizione
de abbengare; chi istat a buca aperta de sa meravíglia o àteru
Sinonimi e contrari
apapughinau
Frasi
za ses pagu abbengadu!…◊ est macu abbengadu, cussu
Traduzioni
Francese
stupéfait,
étonné,
hébété
Inglese
astonished
Spagnolo
pasmado
Italiano
sbalordito,
stupito
Tedesco
verblüfft,
erstaunt.
abbengalàre abbanghelàre
abbengàre , vrb Definizione
incantare cun abbengos, mantènnere a unu cun contos o chistiones chi praghent o incantant meda e atontant puru; cricare de si tènnere o de dhu tènnere contu de alimentu, a unu
Sinonimi e contrari
abbaucare,
abbanghelare,
abbentai,
atraucare
/
abbalaucare,
abbelare,
abberelare,
atolondrai,
atontonare,
scilibriri,
stolondrai
Frasi
sirenas, cantendhe, abbengaiant sos marineris chi capitaiant a s'ala issoro ◊ sa zente, a sos contados de Ulisse, ndhe restat dilliriada, abbengada ◊ cun custu zogu su pitzinnu si abbengat
Traduzioni
Francese
hébéter
Inglese
to be bewildered
Spagnolo
embelesar
Italiano
imbambolare
Tedesco
bezaubern.
abbéngheru , nm Definizione giogu, cosa po giogare Frasi si cheres un'apentu cun tzertos abbèngheros, a sa festa ti lu leas! ◊ mortu su pitzinnu, cudhos abbèngheros che los aia postos in su sostre Etimo srd.
abbengósu , agt Definizione chi abbengat, chi faet abbengare Frasi dechidu tempus benidore abbengosu chi su coro ti faghiat intèndhere ammajadu! (N.Puggioni) Etimo srd.
abbéngu , nm Sinonimi e contrari
ispantu,
maravíglia
Frasi
no faghet in tempus a gridare a totus s'abbengu e sa cuntentesa sua, ca s'eroe li tupat sa buca!
Etimo
srd.
Traduzioni
Francese
étonnement,
stupeur,
stupéfaction
Inglese
astonishment
Spagnolo
asombro
Italiano
stupóre
Tedesco
Staunen.
abbeniméntu , nm: avenimentu Definizione
fatu de importàntzia manna, istraordinàriu
Sinonimi e contrari
acontéssiu,
fatu
2.
fit chin sas oricras che lèpore, aspetanne su sant'avenimentu, canno comintzant a s'intènnere in su vichinatu sos primos tzocos
Traduzioni
Francese
événement
Inglese
event
Spagnolo
acontecimiento
Italiano
avveniménto
Tedesco
Ereignis.
abbéniu , nm Definizione su si abbeniare, su cuncordare o bènnere a bene Sinonimi e contrari acódriu, acómodu Etimo srd.
abbentaculàre , vrb Definizione istare sentza bisóngiu in logu chi dhue at bentu pigandho bentu.
abbentàda , nf Definizione
bentu chi portat fragu pudésciu, fragu meda chi si pigat agiummai coment’e chi siat una nue de bentu; idea, pentzada chi benit a conca; su abbentare, asciutare
Sinonimi e contrari
abbentu,
abburata,
afrusada,
arrancu,
arrasta,
fiacu 1,
pudescioi
/
meleda,
seledu
Frasi
comente colas acurtzu leas s'abbentada de su fragu chi lassat andhare ◊ at bénnidu un'abbentada de pudidore chi no si bi podiat parare! ◊ comente ant picau s'abbentada de su pudiore ant bochinau ispaporicaos
2.
li at bénnidu un'abbentada a conca!…
3.
a custa robba li cheret dadu un'abbentada, ca est ifusta
Etimo
srd.
Traduzioni
Francese
coup de vent,
fig. vague
Inglese
gust of wind,
stench
Spagnolo
vaharada,
ventada
Italiano
zaffata,
ventata
Tedesco
übelriechende Dunstwolke,
Windstoß.
abbentadítu , agt Definizione
dhu narant de unu puntedhu, cambu longu de mata, pértiga o àtera cosa longa meda chi no abbarrat tètera e s’indruchet cun facilidade candho dha fortzant (comente faet su bentu o unu pesu); nau de css. materiale, chi s’indruchet chentza si truncare / àrbure, bértiga, camba abbentadita = chi s'incruat, s’indullit meda
Sinonimi e contrari
alletiosu,
bolàntigu,
lentu,
mugiaditu
Frasi
ndhe sego rampos abbentaditos de sa edra ◊ giuncu abbentaditu bi creschet in sos rios
Etimo
srd.
Traduzioni
Francese
flexible
Inglese
flexible
Spagnolo
flexible,
correoso
Italiano
flessìbile
Tedesco
flexibel.
abbentadòre , nm Sinonimi e contrari abbervadore Frasi sas duas féminas, disisperadas, andhant a chircare a tia Borica s'abbentadora, chirchendhe rimédiu pro s'annaemele ca lis fit faghindhe dannu Etimo srd.
abbentàdu , pps, agt: abbentau Definizione
de abbentare 1, chi est asciutu; de abbentai, nau de unu, chi est pagu ischidu, pagu atentu
Sinonimi e contrari
assutu
/
alembru,
allabentau,
ammincau,
atolondrau,
atontau,
bambioco
2.
abbentada maca, as comporadu peta guasta: frundhichela! ◊ fiat nàsciu locu e de lollòi abbentau iat bíviu
Traduzioni
Francese
inconsidéré,
irréfléchi
Inglese
rash
Spagnolo
imprudente,
descuidado
Italiano
avventato,
sbadato
Tedesco
unbesonnen,
zerstreut.
abbentadúra , nf Definizione
su fàere is cosas sentza dhas pentzare bene; su asciutare
Sinonimi e contrari
abbentada,
abbentu,
abbentamentu,
ismanchinada
/
asciutadura,
incaspadura
Frasi
faghet sa cosa a abbentadura
Etimo
itl.
Traduzioni
Francese
étourderie
Inglese
rashness
Spagnolo
imprudencia
Italiano
avventatézza
Tedesco
Unüberlegtheit.